از سوی معاون بازرگانی شرکت مارگارین تاکید شد

از سوی معاون بازرگانی شرکت مارگارین تاکید شد

مشکلات به وجود آمده در تولید و توزیع روغن خوراکی طی ماه‌های گذشته، نه‌تنها باعث افزایش قیمت این محصول شد، بلکه دسترسی بسیاری از مردم در شهرهای مختلف را به این کالای استراتژیک دشوار کرد. در این میان مسئولان مربوطه باید با بررسی چرایی این موضوع مهم، در خصوص وضعیت تولید، میزان عرضه و مصرف داخلی آن، اقدامات مناسبی را اتخاذ کنند تا مانع از تکرار چنین معضلی در آینده شوند. به منظور واکاوی بیشتر این موضوع گفت‌وگویی با آقاي حشمت‌الله خسروی، معاون بازرگانی شرکت مارگارین که دومین تولیدکننده بزرگ روغن نباتی در کشور است و با برندهایی همچون آفتاب، آفتاب طلایی و خروس نزدیک به 70 سال سابقه فعالیت دارد، انجام داده‌ایم که ماحصل آن را با هم می‌خوانیم.

شرکت مارگارین در چه سالی تاسیس شد و هم‌اکنون در چه زمینه‌ای فعالیت دارد؟

این شرکت با هدف تولید و توزیع روغن خوراکی خانوار و همچنین روغن مورد نیاز صنوف و صنایع مختلف، از سال 1322 تاسیس شد و در حال حاضر روزانه امكان پالايش و توليد یک‌هزار تن انواع روغن را دارد. محصولات در شرکت مارگارین به صورت مایع و جامد تولید می‌شوند و به دلیل تبعیت از فرمول‌های منظم و دقیق، از کیفیت بسیار بالایی برخوردار می‌باشند. به عنوان مثال، الگوی تولید روغن مورد نیاز صنایع لبنیات با صنعت کیک و کلوچه متفاوت است و مراحل تولید مختلفی هم دارد. تمام تلاش ما بر این است تا با رعایت استانداردها و الگوهای کیفی، رضایت مشتریان را نسبت به روغن تولیدی شرکت مارگارین جلب کنیم. هم اكنون نيز حضور پُررنگ و با سابقه برند آفتاب در فروشگاه‌های کشور، نشان از این رضایت دارد و بسیاری از مردم آن را به عنوان برندی سالم می‌شناسند.

چه میزان از محصولات این شرکت به دیگر کشورها صادر می‌شود؟

طی سال‌های گذشته میزان قابل توجهی از محصولات شرکت مارگارین به خارج از کشور، به ویژه کشورهای همسایه صادر می‌شد، اما مشکلاتی مانند نوسانات نرخ ارز و نقل و انتقالات ارزی، صادرات محصولات این شرکت را در سال 1399 با مشکل روبه‌رو کرد. بر اساس دستورالعمل‌های موجود، تولیدکنندگانی که ارز دولتی دریافت می‌کنند، نباید در زمینه صادرات روغن فعالیت داشته باشند، اما اگر ارز آن‌ها غير از ارز دولتي تامین شده باشد و روغن خام به صورت ورود موقت وارد شود، این ممنوعیت صادراتی برای آن‌ها برداشته می‌شود. در حال حاضر نه‌تنها مسایل ارزی صادرات را با چالش‌هایی مواجه کرده، بلکه خروج از بازارهاي صادراتي و حضور رقباي منطقه‌اي حتي به صورت موقت، ‌بازگشت آن را بسيار سخت و با چالش مواجه می‌کند. به عنوان مثال، برند آفتاب در بازار افغانستان بيش از 20 سال سابقه دارد و اين وقفه چند ماهه در صادرات، سال‌ها فعالیت، تجربه و بازارسازي را از بين مي‌برد که در این میان برندهاي مالزيايي و تركيه‌اي از اين خلاء نهايت استفاده را كرده‌اند.

در حال حاضر صنعت روغن نباتی کشور با چه مشکلات عمده‌ای مواجه است؟

معضلات صنعت روغن نباتی به‌طور کلی به دو دسته داخلی و خارجی تقسیم می‌شوند. مشکلات خارجی از جمله تحریم‌های ظالمانه علیه کشورمان و همچنین نوسانات نرخ ارز، خارج از حیطه اختیار ما است و برای رفع آن باید در انتظار گره‌گشایی‌های سیاسی باشیم، اما مشکلات داخلی عمدتا به موضوع زمان‌بر بودن پروسه تامین مواد اولیه مربوط می‌شود. از سوی دیگر، حدود 90 درصد از مواد اولیه مورد نیاز برای تولید روغن نباتی، وارداتی است و علاوه بر این فرآیند ترخیص از گمرک تا کارخانه نیز حدود 25 روز زمان می‌برد. تعداد 5 وزارتخانه بر فرآیند ترخیص کالاها نظارت دارند و هر یک از آن‌ها دستورالعمل‌های مشخصی دارند، از این رو نمی‌توان از تولیدکنندگان توقع داشت که در مدت‌زمان کوتاهی، محصولات خود را به بازار عرضه کنند. جدا از این مساله، جو روانی منفی موجود در بازار و هجوم مردم به فروشگاه‌ها و خریدهای مازاد ناشي از نگراني كمبود، باعث نایاب شدن روغن نباتی می‌شود. با همه این احوالات، كشورمان طي 10 ماه اول امسال به‌رغم کاهش 37 درصدی واردات، تنها 16 درصد کاهش تولید داشته و در حال حاضر نیز شرایط نسبتا خوبی را تجربه می‌کند، به‌طوری که روزانه حدود 4 هزار تن روغن نباتی توليد و حدود 4 هزار و 500 تن توزيع داریم و در تلاش هستیم تا این رقم را افزایش دهیم.

 

 

تولیدکنندگان چه اقداماتی برای رفع مشکل کمبود روغن انجام داده‌اند؟

کشور ما در حال حاضر درگیر یک جنگ بزرگ اقتصادی است، از این رو برنامه و اقدامات دولت و بخش خصوصی باید به تناسب این شرایط صورت گیرد. به اعتقاد بنده، در شرایط بحرانی نمی‌توان تصمیمات مربوط به شرایط عادی را گرفت، با این حال به لطف تلاش‌های تولیدکنندگان، میزان روغن تولیدی کشور در سطح مطلوبی قرار دارد و خوشبختانه هیچ کارخانه‌ای هم تعطیل نشده است. از سوی دیگر، با نایاب شدن روغن طی ماه‌های گذشته، کارخانه‌های تولیدکننده روغن نباتی بدون توجه به موضوع رقابت، با همکاری یکدیگر برای مرتفع کردن مشکل بازار، تلاش‌های زیادی انجام دادند که خوشبختانه تاثیرات مثبتی را هم به دنبال داشت. البته انتظار ما بر این است تا نهادهاي نظارتي،‌ نظارت بيشتري بر توزيع این کالا داشته باشند.

به منظور مرتفع کردن چنین مشکلاتی، دولت چه اقداماتی انجام داده است؟

دولت، وزارت صنعت، معدن و تجارت، بانک مرکزی و شركت بازرگانی دولتي تلاش ویژه‌ای برای حل مشکلات تولید کرده‌اند که قابل تقدیر است. به عنوان مثال، طی این مدت بانک مرکزی با تخصیص بهینه ارز مرغوب مثل یورو که هم هزینه جابه‌جایی کمتر و هم فرآیند انتقال ساده‌تری دارد، نقش قابل توجهی در ثبات قیمت و تامين کالاهای اساسی داشت. از سوی دیگر، وزارت صنعت، معدن و تجارت هم سعی کرد تا فرآیند توزیع منابع مالی به کالاهای اساسی کاملا عادلانه صورت گیرد، از این رو هر جایی که توزیع ارز دولتی با چالش روبه‌رو شد، نظارت‌های این وزارتخانه نیز افزایش یافت. شركت بازرگانی دولتي نیز که مسئولیت حفظ ذخایر استراتژیک را بر عهده دارد، به کمک مردم آمد و با توزیع روغن دولتی، آرامش را به بازار برگرداند. تجربه نشان داده است، هر زمان که چالش‌های بازار برای تامین این کالاها بیشتر می‌شود، فعالیت‌های این نهاد نیز افزایش می‌یابد. با این حال از سایر ارگان‌ها انتظار می‌رود تا در شرایط بحرانی به کمک تولیدکنندگان بیایند و روند حل مسایل و مشکلات را تسریع کنند. ناگفته نماند که یکی از مشکلات تولیدکنندگان، مربوط به حمل‌ونقل است. متاسفانه زیرساخت‌های ریلی کشور کافی نیست و هزینه‌های حمل نیز افزایش پیدا کرده است. به اعتقاد بنده، دولت باید با توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل، به ویژه در بخش ریلی، این مشکل را حل کند و از وزارت جهاد کشاورزی نیز انتظار می‌رود تا به منظور سرعت‌بخشی به کار تولید، فرآیند صدور مجوزها را تسهیل نماید.

با توجه به مشکلات موجود، چه چشم‌اندازی برای این صنعت متصور هستید؟

یکی از تفاوت‌های بارز صنعت غذا با سایر صنایع این است که تقاضا برای آن در هر شرایطی کاهش پیدا نخواهد کرد. به عنوان مثال، شاید تقاضا برای یک محصول خوراکی مثل گوشت در یک بازه زمانی به دلیل افزایش قیمت کمتر شود، اما تقاضا برای محصول جایگزین آن مانند پروتئين سویا افزایش پیدا خواهد کرد. بر خلاف سایر صنایع که در شرایط بحرانی، تولید خود را کاهش می‌دهند، صنایع غذایی به دلیل وجود تقاضای زیاد و استراتژیک بودن آن، تولیدات خود را کاهش نخواهند داد. از سوی دیگر، اگر صادرات در صنعت مواد غذایی افزایش یابد، مصرف داخلی و به تناسب آن، تولید هم بیشتر می‌شود. در بدترین شرایط روزانه حدود 4 ‌هزار و 500 تن روغن مصرف می‌شود که اگر شرایط ارزی بهتر شود، قطعا این میزان نیز بیشتر خواهد شد و زمینه برای افزایش تولید، رونق و تکاپوی صنعت روغن خوراکی و صنعتی نیز فراهم می‌شود.

و سخن آخر...

محصولات خوراکی تولیدشده در کشورمان با ذائقه خیلی از مردم کشورهای همسایه هماهنگ است، اما متاسفانه در بخش صادرات صنایع غذایی، اقدامات مناسبی در خصوص بازارسازی انجام نشده است، در حالی که کشورهایی مانند چین و ترکیه با تاسیس فروشگاه‌های زنجیره‌ای در کشورهای همسایه و همچنین تبلیغات و تلاش گسترده، بازارسازی خوبی برای محصولات خود انجام داده‌اند و این امکان وجود دارد تا در بلندمدت، محصولات ما را در این بازارها به حاشیه ببرند. به نظرم، برای بهبود شرایط تولید و به ویژه صادرات، باید برنامه‌ها و سیاست‌های کنونی را تغییر دهیم و با تبعیت از الگوهای روز صادرات، حرکت کنیم. حفظ بازارهای صادراتی و افزایش آن در گروی شناخت نیاز، خواسته بازارهای هدف و کشورهای رقیب است.