خبرهای ویژه

سه شنبه ۰۱ مهر ۱۳۹۹
» آرشیو » خودکفایی در صنعت فولاد؛ گامی برای رونق اقتصاد کشور

تاریخ انتشار : 1398/12/24 - 9:45

 کد خبر: 18368
 84 بازدید
 دیدگاه‌ها برای خودکفایی در صنعت فولاد؛ گامی برای رونق اقتصاد کشور بسته هستند

عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران تاکید کرد

خودکفایی در صنعت فولاد؛ گامی برای رونق اقتصاد کشور

خودکفایی در صنایع مختلف یکی از مهمترین راهبردهای تحقق اقتصاد مقاومتی و حفظ رونق تولید است. در این میان، صنعت فولاد که با توجه به نقش آن در تولید، صنعت مادر تلقی می‌شود، از اهمیت قابل‌ملاحظه‌ای برخوردار می باشد. به‌منظور آشنایی با جایگاه صنعت فولاد در اقتصاد کشور و همچنین وضعیت خودکفایی آن به سراغ سید رضا شهرستانی؛ عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران و مدیریت مجموعه‌ای از شرکت‌های مهم در بخش‌های مختلف زنجیره تامین فولاد رفته‌ و با وی به گفت‌وگو نشستیم.

خودکفایی در صنایع مختلف یکی از مهمترین راهبردهای تحقق اقتصاد مقاومتی و حفظ رونق تولید است. در این میان، صنعت فولاد که با توجه به نقش آن در تولید، صنعت مادر تلقی می‌شود، از اهمیت قابل‌ملاحظه‌ای برخوردار می باشد. به‌منظور آشنایی با جایگاه صنعت فولاد در اقتصاد کشور و همچنین وضعیت خودکفایی آن به سراغ سید رضا شهرستانی؛ عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران و مدیریت مجموعه‌ای از شرکت‌های مهم در بخش‌های مختلف زنجیره تامین فولاد رفته‌ و با وی به گفت‌وگو نشستیم. وی تحصیلات خود را در حوزه الکترونیک و کامپیوتر در کشور انگلستان به پایان رسانده و سپس در حوزه اینترانت و نگاهداری از راه دور به فعالیت مشغول شد و در این مدت با شرکت‌های بزرگی همچون ایرباس نیز همکاری کرده است. پس از درگذشت پدر که صاحب نخستین کارخانه تولیدکننده فولاد ایران و به تعبیری پدر فولاد ایران محسوب می‌شد، احساس مسئولیت درباره این صنعت مهم، وی را به ایران کشاند و در مدت کوتاهی توانست تولید کارخانه مذکور را رونق داده و شرکت‌های فراوان دیگری را در حوزه‌های مختلف زنجیره تامین فولاد تاسیس کند. در ادامه مشروح این مصاحبه از نظر شما خوانندگان محترم می‌گذرد.

مجموعه تحت مدیریت شما در چه حوزه‌ای فعالیت می‌کند؟

این مجموعه متشکل از شرکت‌های مختلفی است که در بخش‌های متفاوت از زنجیره تامین فولاد فعالیت دارد. نخستین شرکت این مجموعه، کارخانه نورد و تولید قطعات فولادی بوده که در واقع نخستین کارخانه تولید فولاد ایران نیز می‌باشد که در جاده کرج ساخته شد و پیش از ذوب‌آهن اصفهان در حوزه تولید قطعات فولادی فعالیت می‌کرد. اگرچه پس از انقلاب اسلامی این کارخانه ابتدا به دلیل قرار گرفتن در مجموعه صنایع مادر، ملی شد؛ اما در اوایل دهه هفتاد به مالک بازگردانده شد و در ادامه با تاسیس شرکت‌هایی در بخش‌های مختلف زنجیره فولاد، فعالیت مجموعه به‌تدریج گسترش یافت. در حال حاضر شرکت‌های مختلف تحت مدیریت این مجموعه عبارتند از کارخانه نورد و قطعات فولادی که آهن‌قراضه را به اسلب و سپس به ورق‌های فولادی با ضخامت 8 تا 30 میلی‌متر تبدیل می‌کند، کارخانه لوله و اتصالات چدنی که در قزوین، در زمینه تولید شمش فولادی فعالیت دارد، کارخانه ماهکار فلز در اشتهارد کرج که مقاطع فولادی تولید می‌کند، شرکت ایران غلتک در کاشان که به تولید غلتک‌های مورد نیاز برای صنایع فولاد مشغول بوده و اخیرا با همکاری یک شرکت آلمانی اقدام به تولید کوره‌های پتروشیمی کرده و همچنین شرکت ماشین‌سازی بهساز در نظرآباد کرج که به ساخت تجهیزات کارخانجات سیمان و فولاد، کوره، خط تولید مقاطع فولادی و نورد، جرثقیل‌های سقفی سنگین و موارد مشابه اختصاص دارد.

تمایز فعالیت‌های این مجموعه با دیگر شرکت‌ها در چیست؟

مهمترین تمایز این مجموعه را باید تلاش آن برای تحقق راهبرد بومی‌سازی کامل صنعت فولاد و صنایع مرتبط در ایران دانست. مدیریت این مجموعه با توجه به تجربیات فراوان خود در زمینه تولیدی در کشور دریافته است که هرگونه وابستگی در تجهیزات، فناوری و مواد اولیه با توجه به وضعیت خاص ایران، منجر به آسیب‌پذیری و در نتیجه عدم ثبات فعالیت می‌شود. تحریم‌های وضع‌شده علیه صنایع مختلف کشور توسط آمریکا، با هدف تعطیلی آن‌ها، بهترین گواه بر این مطلب است. از این ‌رو این مجموعه تلاش داشته تا فناوری و تجهیزات مورد نظر در صنایع بالادستی و پایین‌دستی فولاد را اصلاح و بومی‌سازی کند، به ‌عنوان‌ مثال؛ تولید آهن اسفنجی در فناوری‌های موجود در خارج از کشور، نیازمند آب فراوان است، به طوری که به ازای هر تن تولید آهن اسفنجی نیازمند 4 مترمکعب آب هستیم، از طرفی کشورمان با کمبود آب مواجه بوده و بیشتر معادن کشور نیز در مناطق کویری قرار گرفته‌اند، لذا این مجموعه پروسه جدید را برای تولید آهن اسفنجی ایجاد کرده که میزان آب مورد نیاز را به صفر رسانده است. همچنین تلاش‌مان بر این بوده که با تولید جرثقیل‌ها، کوره‌های احیا، خطوط تولید و نورد، لوله‌های خاص، کمپرسورها و همچنین تجهیزات لازم برای کوره‌های احیا و مواد نسوز ویژه، در راستای تحقق هدف راهبردی خودکفایی در صنعت فولاد ایران گام برداریم و تا حدود زیادی نیز در این راستا موفق عمل کرده‌ایم. پیش ‌از این در ازای هر تن تولید فولاد در کشور، 120 دلار وابستگی به خارج در زمینه موارد گوناگون مانند تجهیزات، فرئوآلیاژها و مواد نسوز وجود داشته که با تلاش‌های انجام‌شده در مدت یک‌سال، میزان این وابستگی به 80 دلار در هر تن رسیده و درصدد هستیم تا این مقدار را به 50 دلار به ازای هر تن برسانیم.

در حال حاضر وضعیت صنعت فولاد کشور چگونه است؟

با اقدامات انجام‌شده در راستای تحقق خودکفایی صنعت فولاد در ایران، این صنعت مهم تا حدود زیادی نسبت به تحریم‌ها ایمن شده است. کشور ما 10 سال قبل با 5/9 میلیون تن واردات، دومین واردکننده بزرگ فولاد در جهان بود، اما در حال حاضر با تلاش‌هایی که برای توسعه صنعت فولاد انجام‌ شده، علاوه بر تامین نیاز داخلی، سالانه بیش از 5/11 میلیون تن فولاد نیز به خارج از کشور صادر می‌شود. در سال‌های گذشته، حدود 5 میلیارد دلار صرف واردات آهن و 3 میلیارد دلار نیز برای تولید فولاد در کشور به مصرف می‌رسید؛ اما در حال حاضر کشورمان، از راه صادرات فولاد، بالغ بر 7 میلیارد دلار درآمد کسب می‌کند که حدود 5/2 میلیارد دلار آن، صرف هزینه‌های تولید فولاد و واردات مواد مورد نظر برای آن می‌شود. اکنون در راستای تحقق سیاست منع خام فروشی و تاکید بر تولید ارزش‌افزوده، ایران از صادرات فولاد، سالانه حدود 5 میلیارد دلار درآمد خالص کسب می‌کند. در زمینه تولید ماشین‌آلات مورد نیاز در صنعت فولاد نیز گام‌های مهمی برداشته ‌شده و به‌زودی ایران به یکی از صادرکنندگان این کالاها تبدیل خواهد شد.

چه برنامه‌ای برای توسعه صنعت فولاد در نظر دارید؟

در حال حاضر تولید فولاد کشور، با روش‌های القایی، کوره بلند، کوره قوس الکتریکی که بیشترین تولید را به خود اختصاص داده و تولید شمش از آهن‌قراضه انجام می‌شود و حدود 150 شرکت اقدام به تولید شمش فولادی می‌کنند که از این تعداد، بیش از 92 شرکت، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران می‌باشند. هم‌اکنون کشورمان بیشترین رشد تولید فولاد در جهان را به خود اختصاص داده و جزو 10 تولیدکننده عمده فولاد در جهان است. برنامه توسعه فولاد کشور این هدف را دنبال می‌کند که تا سال 1404 میزان تولید فولاد در کشور به 55 میلیون تن در سال برسد. در حال حاضر ایران ظرفیت تولید سالانه 35 میلیون تن فولاد خام را دارد و پیش‌بینی می‌شود که در سال 1404 نه‌تنها به هدف مورد نظر دست‌ یابد، بلکه تولید خود را به 57 میلیون تن برساند و کشورهای ترکیه، برزیل و آلمان را در تولید فولاد پشت سر بگذارد. با این‌حال به‌منظور پایدار بودن توسعه صنعت فولاد، توجه به تمام زنجیره تامین، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در شرایط کنونی، صنعت فولاد کشور از کمبود در بخش اکتشاف و استخراج رنج می‌برد، لذا ضروری است که این بخش‌ها نیز تقویت‌شده تا بتوانیم شاهد توسعه صنعت فولاد به شکلی پایدار در کشور باشیم.

به نظر شما مهمترین چالش‌ صنعت فولاد ایران چیست؟

مواردی مانند خودتحریمی، سیاست‌های تصدی‌گرایانه دولت، وضع کردن تعرفه‌ها بدون توجه به وضعیت عرضه و تقاضا در بازار، عدم ثبات و تعیین دستوری نرخ ارز و همچنین عدم استفاده از مشاوران و متخصصان کاردان به‌منظور تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری در صنعت فولاد از مهمترین چالش‌های موجود در این صنعت محسوب می‌شوند. ناگفته نماند که برای برنامه‌ریزی صحیح به منظور استفاده از ظرفیت‌ها و برطرف کردن نیازها، به آمارهای دقیق و به‌روز نیاز داریم که خوشبختانه در سال‌های اخیر آمارهای دقیقی تهیه ‌شده و زمینه برای اتخاذ تصمیم‌های مناسب در این صنعت فراهم‌ شده است. به اعتقاد بنده، دولت باید تصمیم‌گیری در این صنعت را به صاحب‌نظران آن واگذار کند، فقط به کنترل کلی این صنعت بپردازد و از دخالت در این صنعت بپرهیزد. از طرفی، دولت می‌تواند با تشویق سرمایه‌گذاری در بخش‌های اکتشاف و استخراج نیاز کشور به این مواد در سال‌های آینده را تامین کند؛ چراکه توسعه صنعت فولاد باید به شکلی متناسب و پایدار انجام شود و در صورتی‌که تنها یک بخش توسعه یابد، به‌زودی کمبود در سایر بخش‌ها منجر به تعطیلی ظرفیت بخش‌های توسعه‌یافته خواهد شد. همچنین دولت به‌منظور مقابله با خام فروشی می‌تواند با وضع تعرفه پلکانی بر صادرات محصولات مختلف در زنجیره تامین فولاد، مسیر را برای ارتقای صنعت و جلوگیری از خام فروشی هموار کند، ولی متاسفانه این موضوع تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است.

چشم‌انداز صنعت فولاد کشور را چگونه می‌بینید؟

 این صنعت آینده بسیار درخشانی دارد، اما با توجه به تولید قابل ملاحظه فولاد، برای پیشرفت روزافزون آن، باید بر روی کیفیت محصولات خود تمرکز کنیم. در جهان صنعتی هرچه کشوری پیشرفته‌تر باشد، مصرف فولاد طویل آن (مقاطع فولادی) کاهش و مصرف فولاد به شکل تخت (ورق‌های مختلف) افزایش می‌یابد. برای مثال در کشور آلمان بیش از 80 درصد فولاد به شکل تخت و در صنایع مختلفی مانند خودروسازی و سایر صنایع با ارزش افزوده بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد و تنها 20 درصد به شکل طویل استفاده می‌شود. در حال حاضر در کشور ما نیز 60 درصد مصرف فولاد به شکل تخت و 40 درصد به شکل طویل می‌باشد و با برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری صحیح در زمینه توسعه پایدار صنعت فولاد و افزایش کیفیت محصولات، ایران نیز می‌تواند از نظر کیفیت و کمیت به جایگاهی عالی در صنعت فولاد دست یابد.


برچسب ها : , , ,
دسته بندی : آرشیو , اخرین اخبار

دیدگاه بسته شده است.