خبرهای ویژه

یکشنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۹
» آرشیو » ضرورت واگذاری طرح‌های توسعه “سی. ان. جی” به بخش خصوصی

تاریخ انتشار : 1397/09/05 - 16:23

 کد خبر: 14447
 470 بازدید

گفت‌وگو اختصاص دنیای سرمایه گذاری با رییس دبیرخانه سی ان جی کشور:

ضرورت واگذاری طرح‌های توسعه “سی. ان. جی” به بخش خصوصی

صنعت گاز طبیعی فشرده یا "سی. ان. جی" در ایران، دارای پیشینه‌ای کوتاه مدت اما پربار است.

این صنعت نوپا گرچه در ابتدای مسیر، رشد قابل ملاحظه‌ای داشت؛ اما با در نظر گرفتن ظرفیت‌های کشور و ضرورت‌های اقتصادی تا رسیدن به تکامل راه زیادی را در پیش رو دارد. گاز طبیعی فشرده که به‌اختصار آن را سی ان جی می‌نامیم؛ علاوه بر فواید زیست‌محیطی از ارزش افزوده اقتصادی بالایی نیز برخوردار است. اهمیت این قابلیت با در نظر گرفتن روند رو به رشد مصرف در کشور و جهان بیش از پیش نمایان می‌شود. به منظور آشنایی با فرصت‌ها و زمینه‌های سرمایه‌گذاری در صنایع سی ان جی کشور به سراغ محسن مشایخی، رییس دائمی دبیرخانه سی ان جی کشور رفته و با وی به گفت‌وگو نشستیم. وی معتقد است؛ وقت آن رسیده که سازوکاری پیش‌بینی شود تا مصرف سی ان جی در اولویت کشور باشد و بخشی از بنزین تولیدی نیز صادر شود؛ زیرا نه‌تنها قیمت این سوخت به‌صرفه‌تر از بنزین است؛ بلکه در کاهش آلایندگی نیز مؤثر خواهد بود. آنچه در ادامه می‌خوانید، ماحصل گفت‌وگوی “دنیای سرمایه‌گذاری” با وی است.

مهم‌ترین مشکلاتی که ممکن است در تولید و فروش گاز سی ان جی کشور بعد از اعمال تحریم‌های آمریکا رخ دهد، چیست؟

از آنجایی که در زمینه صادرات گاز سی ان جی فعالیتی نداریم و مصرف داخلی دارد، طبعاً مشکلی در این حوزه نخواهیم داشت؛ اما به اعتقاد بنده، ما باید از این تهدیدها در جهت ایجاد فرصت بهره ببریم و با بالا بردن مصرف سی ان جی، مصرف بنزین را کاهش دهیم؛ خصوصاً در حمل‌ونقل عمومی درون‌شهری و برون‌شهری که میزان استفاده از بنزین و آلاینده‌ها به‌شدت زیاد است.

کدام کشورها از تحریم آمریکا حمایت می‌کنند؟

کشورهایی مانند عربستان و روسیه که صادرکننده نفت هستند، به این بهانه می‌توانند نفت خود را گران‌تر به فروش برسانند. اکنون هشت کشور معاف از تحریم هستند. این کشورها خریدار بیش از 70 درصد تولید ایران هستند. تا اینجا به‌ظاهر مشکلی وجود ندارد؛ اما با در نظر گرفتن اینکه این کشورها حق پرداخت ارز به ایران را نخواهند داشت و این ارز را باید در صندوق نگهداری کنند، تنها می‌توانند با تهاتر ارزاق و دارو درصدد پرداخت بدهی خود برآیند که این هم منطقی نیست. مگر نیاز ما به ارزاق و دارو چقدر است؟ به‌عنوان‌مثال اگر از کشور هندوستان به جای ارز، واردات برنج هندی داشته باشیم، با افزایش قیمت نفت بی‌شک بهای این کالا نیز افزایش می‌یابد. هنگامی‌که پولی وارد چرخه اقتصاد کشور نشود، نهایتاً تورم شدیدی در کشور ایجاد می‌شود.

عمده تفاوتی که در تحریم‌های این دوره در قیاس با دوره‌های پیشین وجود دارد، چیست؟

 شکی نیست که تحریم‌های اعمال شده اخیر، شدتی بیشتر از دوره‌های قبل خواهد داشت. در تحریم‌های گذشته، امکان دریافت ارز یا دور زدن تحریم‌ها وجود داشت؛ اما در این دوره، دور زدن تحریم‌ها عملاً ممکن نیست.

فرصت‌ها و زمینه‌های سرمایه‌گذاری در صنایع سی ان جی کدام‌ها هستند؟

بعد از استخراج، گاز طبیعی طی مرحله‌ای شیرین سازی شده و از طریق خطوط لوله به جایگاه‌ها منتقل می‌شود و ضمن فرآوری و رطوبت‌گیری، این گاز توسط کمپرسور فشرده، در مخازن جایگاه‌ها دپو و نهایتاً در خودروها تزریق می‌شود. استفاده بهینه از شرایط کنونی این است که موتورهای پایه گازسوز را وارد یا تولید کنیم. ما پنج میلیون و ۳۰۰ هزار خودروی دوگانه سوز داریم. اگر هر خودرو به جای 10 لیتر بنزین مصرف روزانه، 10 لیتر گاز مصرف کند، باید ۵۳ میلیون لیتر معادل بنزین، گاز مصرف کنیم؛ در حالی که اکنون مصرف گاز حدوداً معادل ۱۹ میلیون لیتر است. اگر موتور خودرو بر اساس سوخت گاز ساخته شده باشد، به دلیل احتراق بالای گاز، به مرور زمان موتور آسیب می‌بیند. حال اگر از موتور پایه دوگانه سوز خصوصاً در خودروهای برون‌شهری استفاده کنیم؛ علاوه بر این‌که آسیب کمتری به خودرو وارد می‌شود، محیط‌زیست نیز از این آلوده‌تر نخواهد شد. سی ان جی سوختی پاک، سبز و فاقد آلایندگی است. اگر در خودروهای درون‌شهری و حمل‌ونقل عمومی نیز از موتورهای پایه دوگانه سوز استفاده شود، مقدار زیادی از آلایندگی از بین خواهد رفت؛ ضمن آنکه مصرف بنزین کمتر می‌شود و به این ترتیب قابلیت صادرات بنزین نیز فراهم خواهد شد. علاوه بر استفاده از سی ان جی می‌توانیم از خودروهای الکتریکی هم استفاده کنیم و بدین ترتیب آلایندگی تهران حدود ۵0 تا ۶۰ درصد کاهش پیدا می‌کند. این روند تنها در صورتی محقق می‌شود که مدیریت و تصمیم‌گیری سی ان جی، تحت نظارت یک نهاد باشد. متأسفانه می‌بینیم که بخش‌هایی از مدیریت این حوزه مربوط به شرکت ملی پخش، وزارت صنعت و وزارت کشور است. به باور بنده، اگر این صنعت به بخش خصوصی سپرده شود و دولت تنها نقش نظارتی داشته باشد، در صنعت گاز سی ان جی پویاتر و مفیدتر ظاهر خواهیم شد. متأسفانه به دلیل اینکه بخش دولتی کارهای اجرایی را انجام می‌دهد، ما همواره با مشکلاتی روبه‌رو هستیم. به‌عنوان‌مثال، وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان بهینه‌سازی سوخت در سال 83 و 84 به یک مجموعه، مجوز تولید 150 هزار مخزن با هزینه‌ای بالغ بر 500 هزار تومان برای هر مخزن صادر کردند؛ اما این شرکت به جای اینکه به تعهد تولید خود عمل کند، از کشور چین و هند، استوک (مخازن رد شده از تست استاندارد) را وارد کشور کرد و این مسأله مشکلاتی را برای خودروها به وجود آورد؛ به طوری که برخی از آن‌ها دچار احتراق شدند. مشکلات پیش‌آمده هم فقط به خاطر رانتی بود که در این زمینه به یک شرکت داده شد. اکنون تعداد هشت کارخانه در زمینه تولید ورق مخزن سی ان جی در کشور فعالیت دارند که از این تعداد، سه کارخانه غیرفعال و پنج کارخانه فعال هستند که البته دو شرکت وابسته به وزارت دفاع و یک شرکت وابسته به یک بانک دولتی است.

به تازگی طرح گازسوز کردن 20 هزار خودروی سنگین کلید خورده است. این طرح چه مزایایی دارد؟

این طرح توسط آقای حمید قاسمی، مدیر بخش سی ان جی شرکت ملی ده چشمه اعلام شده و هدف آن نیز نصب موتور پایه گازسوز بر روی خودروهای سنگین است. این طرح بسیار عالی است و نباید در اختیار دولت باشد و باید به بخش خصوصی سپرده شود. سرمایه‌گذاران بسیاری در این بخش فعالیت دارند. وقت آن رسیده که دولت پاسخگوی تعهدات خود باشد. تجربه ثابت کرده که دولت در مقام نظارتی موفق‌تر از مقام اجرایی ظاهر می‌شود؛ نظارت بر چگونگی اجرا و نیز نظارت بر قیمت‌ها از جمله این فعالیت‌ها است.

در شرایط تحریم و ممنوعیت دریافت ارز چگونه می‌توان زمینه‌های بهره‌وری از صنعت سی ان جی را فراهم کرد؟

همان‌طور که گفتم، اگر در خلال این تحریم‌ها، با ممنوعیت مبادله ارز مواجه هستیم؛ در عوض می‌توانیم کالاهایی را از کشورهای طرف قرارداد دریافت کنیم که در کشور به آن‌ها نیاز داریم. موتورهای پایه گازسوز را می‌توان از کره جنوبی، ایتالیا و هند وارد کشور کرد تا مصرف سی ان جی افزایش یابد و با کاهش حجم مصرف بنزین بتوانیم مازاد بنزین را صادر کنیم.

به‌عنوان یکی از پیشکسوتان صنعت سی ان جی چه چشم‌اندازی را برای این صنعت متصور هستید؟

اگر اوضاع به همین منوال پیش برود، شرایط مطلوبی را پیش‌بینی نمی‌کنم؛ مگر آنکه با تغییر در نگرش و دیدگاه‌هایمان و با در نظر گرفتن منافع ملی و مردمی، در صدد دستیابی به منافع خود برآییم. در سفری که به کره جنوبی داشتم، متوجه شدم که مسیری 6 ساعته را با حفاری در کوه و جاده‌سازی، تبدیل به مسیری یک ساعت و نیمه کرده‌اند و مطابق بررسی‌های بعدی پی برده‌اند که مقدار انرژی صرفه‌جویی شده در عرض دو سال، هزینه این جاده‌سازی را تأمین کرده است. اگر همین دیدگاه صرفه‌جویی را الگو قرار دهیم، می‌توانیم با وارد کردن موتورهای پایه دوگانه سوز، علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه سوخت و امکان واردات بنزین؛ آلودگی هوا را نیز به میزان قابل‌توجهی کاهش دهیم.

با توجه به کاهش مصرف سی ان جی در سبد انرژی کشور در سال‌های اخیر، ارائه بسته‌های حمایتی از جانب دولت تا چه اندازه می‌تواند مفید باشد؟

بزرگ‌ترین حمایتی که دولت می‌تواند داشته باشد، آن است که اختیاراتی را به جایگاه داران و بخش خصوصی واگذار کند تا با ایجاد فضای رقابتی؛ علاوه بر ثبات قیمت‌ها، سرمایه‌گذاران نیز تمایل به سرمایه‌گذاری در این بخش پیدا کنند. مدت‌ها قبل طرحی را به شهرداری ارائه دادم که طبق آن به جای گرفتن عوارض و مالیات از جایگاه‌دار؛ وی بتواند از طریق نصب تابلوی تبلیغاتی نیز کسب درآمد کند و در نهایت عامل ترغیب و تشویقی شود تا جایگاه‌دار ترغیب به کار کردن و کسب درآمد شود. طرح کارت اعتباری سوخت خودرو نیز جزو طرح‌های ارائه‌شده‌ای است که مزایا و معایبی دارد و در صورت اجرای درست و اصولی این طرح، نه‌تنها به افزایش ایمنی خودروها کمک می‌شود؛ بلکه جلوی رانت واردکننده‌ها نیز گرفته می‌شود و تنها تولیدکننده‌های داخلی مخزن می‌توانند در آن سوی این معامله قرار گیرند. به نظرم، بهتر است که هزینه برای سرمایه‌گذاری ملی جایگزین طرح‌هایی مثل این طرح و یا طرح هدفمندی یارانه‌ها شود.


برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.


دسته بندی : آرشیو , اخرین اخبار , دنیای انرژی , یادداشت و گفتگو
ارسال دیدگاه

-- بارگیری کد امنیتی --