دبیر و عضو هيات مديره سندیکای شرکت‌های تاسيساتی و صنعتی ايران:

دبیر و عضو هيات مديره سندیکای شرکت‌های تاسيساتی و صنعتی ايران:

دست‌یابی به توسعه صنعتی، تحقق خودکفایی و همچنین صادرات تجهیزات و خدمات مهندسی همواره بخش مهمی از اهداف برنامه‌ریزی اقتصادی در کشور بوده، اما تاکنون با وجود تلاش‌های مستمر به اهداف خود دست نیافته است. در این میان، عملکرد مناسب انجمن‌های صنفی و سندیکاها یکی از عوامل تاثیرگذار در شکوفایی صنعت می‌باشد. این انجمن‌ها با آگاهی از وضعیت، مشکلات و ظرفیت‌های واقعی صنعت کشور، حلقه واسطه بین حاکمیت و مردم را ایفا می‌کنند. متاسفانه با وجود سابقه قابل‌توجه در صنعت ایران، انجمن‌های صنعتی به دلایل متعدد، فاقد کارکرد مطلوب بوده‌اند که مهمترین دلیل آن عدم مشارکت انجمن‌های صنعتی و سندیکاها در تصمیم‌گیری‌‌های تعیین‌کننده دولت در بخش صنعتی بوده است. به منظور آشنایی با عملکرد سندیکاها و انجمن‌های صنفی کشور و همچنین مشکلات آن‌ها برای مقابله با بحران کنونی، به سراغ مهندس همایون ابراهیمی، دبیر و عضو هيات مديره سندیکای شرکت‌های تاسيساتی و صنعتی ايران رفته و با وی به گفت‌وگو نشستیم که ماحصل آن را با هم می‌خوانیم.

سندیکای شرکت‌های تاسیساتی و صنعتی ایران در چه سالی تاسیس و در چه حوزه‌ای فعالیت دارد؟

این سندیکا در سال 1340 و با هدف سازمان‌دهی و حمایت از سازندگان تاسیسات و واردکنندگان تجهیزات ساختمان تشکیل شد. در آن دوره صنعت ساختمان در ابتدای دوران اوج خود به سر می‌برد و شکوفایی چشمگیری را تجربه می‌کرد، لذا با توجه به ضرورت تشکل یافتن شرکت‌های فعال در این زمینه در قالب یک انجمن، سندیکای شرکت‌های تاسیساتی و صنعتی ایران تاسیس و فعالیت خود را در راستای حمایت از این شرکت‌ها و همچنین ارتباط با دولت آغاز کرد. با توجه به سابقه بیش از نیم‌قرن فعالیت، ما شاهد تحولات فراوان در حوزه تاسیسات و صنعت کشور بوده‌ایم و امروزه به دلیل تغییر شرایط و تحول فناوری، اهداف و حوزه عملکرد سندیکا و شرکت‌های تابعه تا حدی تغییر کرده است. در این میان، فعالیت‌های صنعتی از قبیل تاسیس یک کارخانه روغن‌کشی نیز در حوزه عملکرد اعضاء قرار گرفته و هدف اصلی این سندیکا مبنی بر ایفای نقش حلقه واسطه بین دولت و مردم، همچنان به قوت خود باقی مانده است.

ارزیابی شما از عملکرد انجمن‌های صنفی به ویژه در بخش صنعت کشور چیست؟

مطمئنا این انجمن‌ها به اهداف عمده خود دست نیافته‌اند و مهمترین دلیل این ناکامی را باید عدم درک و قبول نقش این تشکل‌ها از سوی مردم و دولت دانست. متاسفانه هنوز ضرورت وجود یک حلقه واسطه میان مسئولان و مردم در جامعه صنعتی و فنی کشور به منظور توسعه و شکوفایی پذیرفته نشده و انجمن‌های صنفی و سندیکاها می‌توانند چنین نقشی را بر عهده داشته باشند. با توجه به این نقص فرهنگی در جامعه صنعتی کشور، انجمن‌ها نتوانسته‌اند، نقش مناسب خود را ایفا کنند. اگرچه سندیکاها و انجمن‌ها برای انجام بهینه وظایف خود تمام تلاش خود را کرده‌اند، اما با توجه به عدم همکاری دولت، فعالیت‌ها به دشواری انجام می‌شود. این تشکل‌ها با وجود این مشکلات سعی داشته‌اند با سازمان‌دهی خود در قالب ابرتشکل‌ها نسبت به انجام مهمترین وظایف خود اقدام کنند. عضویت این تشکل‌ها در اتاق بازرگانی در چند سال اخیر را نیز می‌توان در راستای انجام درست وظیفه آنان دانست، ولی تا زمانی که این نقش برای تشکل‌ها از سوی جامعه صنعتی و دولت پذیرفته نشود، نمی‌توان انتظار داشت که عملکرد انجمن‌ها مطلوب باشد.

گسترش خصوصی‌سازی چه تاثیری بر عملکرد این سندیکا داشته است؟

تشکل‌های موجود با توجه به تجربه خود، با تمام توان از خصوصی‌سازی حمایت می‌کنند و علاقه‌مند هستند تا این موضوع به شکلی مناسب تحقق یابد. از نگاه انجمن‌ها و تشکل‌های صنعتی تحقق این امر مهم به شکل مناسب نه‌تنها حافظ حقوق شرکت‌های صنعتی، بلکه به‌طور کامل حافظ منافع ملی نیز می‌باشد. ما به دلیل مواجه مستقیم با واقعیت‌های صنعت و اقتصاد کشور و همچنین منابع محدود مالی، بسیار سریع‌تر از بخش دولتی به کاستی‌های اقتصاد دولت‌محور پی برده و خواهان تحقق خصوصی‌سازی هستیم. همچنین نباید این نکته را نادیده گرفت که دست‌یابی به این هدف، جز از طریق تدوین قوانین مناسب، مبارزه با فساد و همچنین تلاش یکپارچه در همه سطوح دولت محقق نخواهد شد. مجریان قانون با آن‌که در سطوح عالی سخن از خصوصی‌سازی می‌گویند، اما در عمل و در سطوح پایین، اقدامات مناسبی انجام نمی‌دهند. با درک محدودیت‌های دولت و کشور در زمینه خصوصی‌سازی و مشکلات احتمالی آن، باید راهی یافت تا این تحول به شکلی متناسب انجام شود.

تحریم‌های موجود چه تاثیری بر عملکرد صنف تاسیسات داشته است؟

توسعه و شکوفایی صنعتی، جز ارتباط دوجانبه با شرکت‌های صاحب فناوری و تلاش برای دست‌یابی به این فناوری‌ها به شکلی پایدار، راه دیگری ندارد و در این راستا نمی‌توان فقط به خرید فناوری یا تجهیزات آماده اکتفا کرد. بدیهی است، این شرکت‌ها به سادگی حاضر به واگذاری امتیاز خود در زمینه تولید فناوری نیستند. همان‌طور که در برخی از صنایع به ویژه در بخش تاسیسات تجربه شده است، انتقال فناوری معمولا ابتدا با تولید تحت امتیاز و واگذار کردن منافعی به شرکت‌های دارای فناوری صورت می‌گیرد. امروزه ما بسیاری از قطعات و تجهیزات به کار رفته در صنعت تاسیسات از قبیل انواع شیر، رگلاتور گاز، انواع کنتورهای گازی و کنتورهای توربینی را در داخل کشور تولید می‌کنیم، اما این موضوع پس از همکاری اولیه با شرکت‌های صاحب فناوری، مهندسی معکوس و سپس تولید این تجهیزات در داخل کشور صورت گرفته که البته با توجه به این نکته، نمی‌توان نقش ویرانگر تحریم‌ها در صنعت کشور را نادیده گرفت. به اعتقاد بنده، با ادعای تکیه بر توان داخلی بدون ارتباط مستمر و نظام‌مند با شرکت‌های صاحب فناوری، نمی‌توان انتظار داشت که صنعت کشور با تکیه بر خود پیشرفت کند، بنابراین به منظور تحقق خودکفایی صنعتی در کشور، هم‌زمان با تلاش برای رفع تحریم‌ها باید شرایط سرمایه‌گذاری شرکت‌های صاحب فناوری در کشور را نیز فراهم کنیم.

قوانین مرتبط به فعالیت انجمن‌های صنفی تا چه اندازه در تسهیل یا دشواری فعالیت‌های شما تاثیر داشته است؟

 قوانین زیادی برای حمایت یا تسهیل فعالیت در صنعت کشور تصویب شده، با این حال این قوانین یا به شکل مناسب اجرا نشده یا در مرحله اجرای آزمایشی متوقف شده است. تنها خواسته ما از دولت، حمایت از طریق وضع و اجرای قوانین مناسب و بسترسازی برای فعالیت صنعتی است. علاوه بر تصویب این قوانین ضرورت دارد که مجریان این قانون نیز آن را به درستی اجرا کنند، اما در عمل دیده شده که حتی در صورت تصویب قوانین مساعد نیز با اعمال نفوذ نهادهای ذی‌نفع یا عدم مشورت با کارشناسان بخش صنعت، قوانین با بندها یا کلمات مبهمی تصویب می‌شود. به همین دلیل در دوره اجرای آزمایشی عملا اجرای این قانون معوق مانده و در نهایت نیز قانون به تصویب کلی نمی‌رسد یا در صورت تصویب، فاقد توان لازم برای حل معضلات خواهد بود. باید تاکید کرد که تصویب قوانین در حوزه بیمه، مالیات و سایر امور مرتبط با صنعت با مشورت بخش خصوصی واقعی و توجه به تمام محدودیت‌های و ظرفیت‌ها، بدون جانب‌داری خاصی انجام شود تا در عمل برای ایجاد یک بستر مناسب، مفید باشد. مهمترین خواسته ما از حاکمیت این است که تشکل‌ها و انجمن‌ها در روند تصمیم‌سازی مشارکت داده شوند و دانش و خواسته آن‌ها در این روند مورد نظر قرار گیرد، چراکه به صورت مستقیم درگیر کمبودها و شرایط واقعی در صنعت کشور بوده و با کمبودها و توانایی آن به خوبی آشنا می‌باشند.

توانایی داخلی کشور در بخش تاسیسات را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در حوزه خدمات فنی و مهندسی در حوزه جغرافیایی خود، حرف‌های بسیاری برای گفتن داریم. بخش فنی و صنعتی کشور در طراحی، پیاده‌سازی و اجرای پروژه‌های صنعتی، در بین کشورهای منطقه توانایی قابل توجهی دارد، اما عدم توفیق بخش صنعتی کشور در صدور خدمات فنی و مهندسی به منطقه، ناشی از قوانین و عملکرد دولت در مواجه با فعالیت بخش خصوصی در خارج از کشور بوده است. متاسفانه بر خلاف برخی از کشورهای همسایه از جمله ترکیه که در آن شاهد حمایت همه‌جانبه دولت از بخش خصوصی و پیمانکاران آنان هستیم، در ایران دولت در عمل بخش خصوصی را در انجام پروژه‌های بین‌المللی در خارج از کشور بدون هیچ حمایتی رها کرده است. این بخش از نظر توان فنی در بخش تاسیسات صنعتی فاقد کمبود قابل توجه می‌باشد، اما نباید از یاد برد که ما ناچاریم با دنیا تعامل داشته باشیم و در خلال این ارتباط، شاهد توسعه قابلیت‌های اجرایی صنعت داخلی کشور نیز خواهیم بود.

چه پیشنهادی برای بهینه کردن عملکرد سندیکا از نظر قوانین موجود و سیاست‌های دولت دارید؟

 این موضوع یک کار فرهنگی است که به صورت آهسته ایجاد می‌شود؛ اما ابتدا بخش دولتی باید ما را به عنوان حلقه واسطه بین خود و جامعه صنعتی کشور به رسمیت بشناسد. از طرفی، دیگر شرکت‌های بخش خصوصی نیز باید این نقش را برای ما قائل شده و ما را در اجرای وظیفه خود یاری کنند. ممکن است، شرکتی از بخش خصوصی عضو این سندیکا شود و پس از مدتی به دلیل برآورده نشدن انتظارات خود از تداوم عضویت یا فعالیت در این زمینه خودداری کند، اما برای دست‌یابی به موفقیت در حوزه تشکل‌های صنعتی، اعضای این تشکل‌ها نباید فعالیت خود را متوقف کنند، بلکه باید از تشکل‌ها حمایت کرده و در این میان، دولت هم باید بپذیرد که ما حامی دولت هستیم و به دلیل آشنایی با شرایط واقعی، می‌توانیم شرایط حکومت و دولت را استوارتر سازیم. تشکل‌ها نیز باید تعارفات رایج را کنار گذاشته و به صورت صریح مسایل موجود را عنوان کنند تا دولت و مجموعه تصمیم‌گیرنده، عملکرد بهتری داشته باشند.